Badanie wzroku u dzieci: kiedy je wykonać i na co zwrócić uwagę?

Dzieci rzadko skarżą się na to, że widzą gorzej. Rozmyty obraz jest dla nich po prostu normalny, bo nie mają porównania. Dlatego wadę wzroku u najmłodszych wykrywa się często przypadkiem, czasem dopiero w szkole. Poniżej podpowiadamy, kiedy zaplanować pierwsze badanie i co obserwować na co dzień.

Kiedy wykonać pierwsze badanie wzroku u dziecka?

Pediatra ocenia oczy noworodka jeszcze w szpitalu, ale jest to badanie przesiewowe, a nie pełna diagnostyka. Pierwszą wizytę u specjalisty zaleca się zwykle około trzeciego roku życia, gdy maluch potrafi już współpracować i wykonywać proste polecenia. Kolejną kontrolę warto zaplanować tuż przed rozpoczęciem nauki w szkole, kiedy oczy dostają zupełnie nowe obciążenie. Badania najmłodszych wykonują gabinety optometryczne i okulistyczne, w tym Optyk Pokorny Tarnów, gdzie ocena widzenia i dobór korekcji mieszczą się w jednej wizycie. Jeśli w rodzinie występują wady wzroku, zez lub niedowidzenie, pierwsze badanie warto wykonać wcześniej i powtarzać je co roku.

Jakie sygnały powinny zaniepokoić rodzica?

Dziecko nie powie, że widzi nieostro, ale jego zachowanie mówi sporo. Warto zwrócić uwagę na:

• mrużenie oczu, marszczenie czoła albo przekrzywianie głowy przy patrzeniu
• siadanie bardzo blisko telewizora i przysuwanie książki do twarzy
• częste pocieranie oczu, łzawienie i zaczerwienienie powiek
• bóle głowy po zajęciach wymagających skupienia wzroku
• gubienie linijek podczas czytania i mylenie podobnych liter
• niechęć do rysowania, układanek i innych zabaw z bliska

Osobnym sygnałem jest nagła zmiana wyników w szkole. Dziecko, które nie widzi tablicy, szybko traci motywację i bywa oceniane jako roztargnione, choć problem leży gdzie indziej.

Jak przebiega badanie wzroku u dziecka?

Wizyta trwa dłużej niż u dorosłego, bo specjalista musi najpierw zdobyć zaufanie małego pacjenta. Zamiast liter na tablicy pojawiają się obrazki lub symbole, a część pomiarów wykonuje się urządzeniami, które nie wymagają od dziecka żadnej odpowiedzi. Sprawdzana jest ostrość widzenia do dali i do bliży, ustawienie oczu, ich współpraca oraz zdolność akomodacji. W wielu przypadkach potrzebne jest też badanie po rozszerzeniu źrenic, ponieważ silna akomodacja u dzieci potrafi maskować nadwzroczność. Wizyta kończy się konkretnym wnioskiem: albo wszystko jest w porządku, albo pojawia się zalecenie korekcji.

Co zrobić, gdy dziecko potrzebuje okularów?

Przede wszystkim nie odkładać tego na później. Układ wzrokowy rozwija się mniej więcej do ósmego roku życia i to właśnie wtedy korekcja przynosi najlepsze efekty, a zaniedbanie grozi trwałym niedowidzeniem. Drugi krok to dobór oprawek, który przy dzieciach rządzi się własnymi prawami: liczy się lekkość, elastyczność zauszników i to, czy okulary trzymają się przy bieganiu. Po wejściu na podstronę okulary dla dzieci zobaczysz, na co zwrócić uwagę przy wyborze modelu, a warto też pamiętać o zwykłej rozmowie z dzieckiem. Maluch, który sam wybrał kolor oprawek, zakłada je bez marudzenia.

Jak dbać o wzrok dziecka na co dzień?

Największym wyzwaniem są ekrany i praca z bliska. Kilka nawyków realnie odciąża oczy:

• zasada 20-20-20, czyli przerwa co dwadzieścia minut i spojrzenie w dal
• co najmniej dwie godziny dziennie spędzone na dworze
• biurko ustawione tak, by światło padało z boku, nie zza pleców
• odległość od książki na długość przedramienia dziecka

Regularne kontrole warto traktować jak wizytę u dentysty: raz w roku, nawet gdy nic nie niepokoi. Wykryta w porę wada to zwykle kilka miesięcy noszenia okularów zamiast lat nadrabiania zaległości.